Udhëzimi i ri i Kolegjit Amerikan të Kardiologjisë (ACC) dhe Shoqatës Amerikane të
Zemrës (AHA) ofron një qasje gjithëpërfshirëse për vlerësimin, trajtimin dhe monitorimin e
pacientëve me çrregullime të lipideve, duke përfshirë kolesterolin e lartë, hipertriglicerideminë
dhe nivelet e rritura të lipoproteinës(a) [Lp(a)]. Ky dokument përmbledh rekomandime të
bazuara në evidencë dhe zëvendëson udhëzimin e vitit 2018 për menaxhimin e kolesterolit në
gjak.
Ndërhyrja e Hershme dhe Ekuacionet PREVENT
Një fokus kryesor i udhëzimit është ndërhyrja e hershme përmes ndryshimeve të shëndetshme
të stilit të jetesës, që fillojnë që në fëmijëri. Rekomandohet gjithashtu farmakoterapia e
hershme te të rinjtë me hiperkolesterolemi familjare (FH) dhe te të rriturit e rinj me LDL-C ≥160
mg/dL ose me histori familjare të fortë për sëmundje kardiovaskulare të parakohshme.
Përdorimi i ekuacioneve më të reja PREVENT-ASCVD, në vend të ekuacioneve të vjetra Pooled
Cohort, ndihmon për të vlerësuar rrezikun 10- dhe 30-vjeçar dhe për të udhëhequr terapinë për
uljen e lipideve te të rriturit 30–79 vjeç. Terapia për uljen e LDL konsiderohet e arsyeshme për
rrezik kufitar (3–<5%) dhe e rekomanduar për rrezik të ndërmjetëm (5–<10%) pas diskutimit
mjek–pacient.
“Nëse vlerat e lipideve nuk arrijnë nivelin e dëshiruar pas optimizimit të stilit të
jetesës, duhet të konsiderojmë shtimin e terapisë medikamentoze më herët se më
parë,” – Roger S. Blumenthal, MD, FACC.
Objektivat e Trajtimit Rikthehen
Objektivat për LDL-C dhe non-HDL-C janë rikthyer si udhëzues për terapinë.
● LDL-C <100 mg/dL për rrezik kufitar ose të ndërmjetëm
● LDL-C <70 mg/dL për rrezik të lartë
● LDL-C <55 mg/dL për parandalim sekondar te pacientët me rrezik shumë të lartë për
ngjarje kardiovaskulare
“Sa më i ulët LDL, aq më mirë, veçanërisht për ata me rrezik të lartë për infarkt ose
goditje në tru,” – Pamela B. Morris, MD, FACC.
Teste Shtesë
Udhëzimi rekomandon disa teste për të përmirësuar vlerësimin e rrezikut:
● Skanim selektiv CAC për meshkujt >40 vjeç dhe femrat >45 vjeç me rrezik
kufitar/ndërmjetëm. Nivelet më të larta të kalciumit kërkojnë objektiva më të ulëta për
LDL-C.
● Matja e Lp(a) të paktën një herë në jetë. Ndryshimet në stilin e jetesës kanë efekt
minimal.
● Matja e ApoB për të vlerësuar rrezikun e mbetur te pacientët me sindromë
kardiovaskulare-renale-metabolike, diabet tip 2, trigliceride të larta ose sëmundje të
njohur kardiovaskulare, edhe pasi të jenë arritur objektivat për LDL-C dhe non-HDL-C.
Terapitë Jo-Statinë dhe Kërkesat Speciale
Nëse LDL-C nuk ulet me statina dhe ndryshime në stilin e jetesës, rekomandohen terapi
jo-statinë si ezetimib, acid bempedoik, ose antitrupa PCSK9. Inclisirani është ende në
studime për të verifikuar përfitimet klinike.
Konsiderata speciale përfshijnë:
● Fillimi i LLT për pacientët ≥40 vjeç me sëmundje kronike të veshkave, HIV, ose diabet tip
1/2
● Vazhdimi i LLT gjatë trajtimit për kancer, përveç kur ka kundërindikacione
● Shtyrja e LLT gjatë konceptimit, shtatzënisë dhe laktacionit
● Trajtimi i triglicerideve të larta për parandalimin e ASCVD dhe pankreatitit
Ndikimi i VESALIUS
Rezultatet e studimit VESALIUS-CV tregojnë se ulja intensive e LDL-C <55 mg/dL jep përfitime
të mëdha kardiovaskulare edhe te pacientët pa infarkt ose goditje në tru më parë, duke sfiduar
kategorizimin e rrezikut ASCVD.
Rishikimet e ardhshme të udhëzimeve pritet të përfshijnë:
● Një rrugë të vetme trajtimi për të gjithë pacientët me ASCVD me objektiv LDL-C <55
mg/dL
● Rekomandim për ulje intensive të LDL-C te pacientët me diabet të rrezikshëm dhe një
ose më shumë faktorë të tjerë të rrezikut
Udhëzimi është zhvilluar në bashkëpunim me dhe mbështetet nga organizata kryesore
mjekësore dhe profesionale amerikane, përfshirë American Diabetes Association, National
Lipid Association dhe American Pharmacists Association.